Leven met een chronische ziekte

Oorzaak van endometriose

 

De oorzaak van endometriose is nog niet bekend. Er zijn drie theorieën die het ontstaan van endometriose proberen te verklaren. De bekendste theorie over de oorzaak van endometriose is de retrograde menstruatietheorie (Sampson,1927).
Veel wetenschappers zijn aanhangers van deze theorie. Alhoewel geen een van deze theorieën alle gevallen van endometriose de oorzaak kan verklaren.

Wat is de retrograde menstruatietheorie?

De baarmoeder is van binnen bekleed met baarmoederslijmvlies. Tijdens de menstruatie wordt dit slijmvlies afgestoten. Het overgrote deel daarvan wordt via de vagina afgestoten en dit is wat wij noemen menstruatiebloed.
De meeste deskundigen gaan ervan uit dat een klein deel van het menstruatiebloed via de eileiders in de buikholte terechtkomt. Het afstoten van baarmoederslijmvlies via de eileiders naar de buikholte noemen we retrograde menstruatie. Het is eigenlijk een menstruatie die terug het lichaam in verloopt, en niet zoals de rest van de menstruatie naar beneden via de vagina het lichaam verlaat. In dit menstruatiebloed zit levend en actief weefsel van het baarmoederslijmvlies. Volgens de retrograde menstruatietheorie is het baarmoederslijmvlies daardoor in staat om te overleven in de buikholte. De cellen van het baarmoederslijmvlies, die in de buikholte terechtkomen, kunnen vastkleven op het buikvlies, de eierstokken, blaas of darm.

Het aangehechte baarmoederslijmvlies kan vervolgens op die plaatsen gaan ingroeien. Er ontstaan zo kleine haarden waar groepjes cellen van het baarmoederslijmvlies zijn ingegroeid in het buikvlies. Wanneer er voldoende vrouwelijke geslachtshormonen (oestrogenen) aanwezig zijn, kunnen die haarden in de loop van de tijd groter worden. Er kunnen zich zelfs nieuwe bloedvaatjes gaan ontwikkelen die ervoor zorgen dat de haarden kunnen overleven en nog verder kunnen uitgroeien vanuit de plaats waar ze zich genesteld hebben; endometriose.

Volgens andere deskundigen is het zelfs mogelijk dat deeltjes van het endometrioseweefsel in het bloed terecht kunnen komen en daardoor terecht  kunnen komen op plekken ver bij de baarmoeder vandaan, zoals longen of hersenen.

Wat is de inductietheorie?

Een andere theorie over de oorzaak van endometriose is de inductietheorie. Sommige onderzoekers denken dat het afgestoten baarmoederslijmvlies dat in de buik terechtkomt, andere cellen in de buik ertoe aanzet om zich te gaan gedragen als cellen van het baarmoederslijmvlies. Vooral de eierstokken zouden gevoelig zijn voor een dergelijke beïnvloeding van deze baarmoederslijmvliescellen. Er zijn wetenschappers die denken dat endometriose op de eierstokken op deze manier ontstaat. Deze theorie verklaart echter niet in alle gevallen de oorzaak van endometriose.

Wat is de inn-situ ontwikkelingstheorie?

De laatste theorie over het ontstaan van endometriose gaat ervan uit dat endometriose wordt veroorzaakt door restjes van cellen die aanwezig waren tijdens de ontwikkeling van embryo tot vrouw. Bepaalde cellen in het lichaam zijn alleen aanwezig tijdens de groei van een embryo. Daarna verdwijnen deze cellen weer. Het idee is, dat wanneer restjes van deze embryonale cellen overblijven in de buik, deze restjes kunnen uitgroeien tot baarmoederslijmvliesachtige cellen. Sommige wetenschappers verklaren op deze manier het ontstaan van endometriose heel diep in de buik, in de ruimte tussen de vagina en de darm. Ze baseren hun verklaring op het gegeven dat die embryonale cellen juist in dit deel van de buik actief waren tijdens de ontwikkeling tot vrouw. Persoonlijk lijkt het mij aannemelijker dat in dit deel van de buik baarmoederslijmvlies zich ophoopt dat tijdens menstruaties afgestoten wordt, en dat daardoor de endometriose ontstaat.
Het meest aangenomen wordt de theorie van de retrograde menstruatietheorie, als zijnde de oorzaak van endometriose.

Bij bijna elke vrouw komt tijdens de menstruatie bloed in de buikholte, maar niet elke vrouw krijgt endometriose. Er spelen dus ook andere factoren een rol, zoals het immuunsysteem, erfelijkheid en waarschijnlijk blootstelling aan bepaalde chemische stoffen.

De exacte oorzaak van endometriose is nog niet bekend, maar ik hoop dat er door nieuwe onderzoeken in de toekomst een duidelijke oorzaak wordt gevonden, zodat deze vervelende ziekte bij de wortel aangepakt kan worden.